ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
438
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
دنباله گواهى دروغ - سوگند دروغ - خلف وعده از بدترين انواع كذب : شهادت دروغ و قسم دروغ و خلف وعده است . و بر ذم شهادت دروغ اين قول خداى تعالى در وصف مؤمنان دلالت دارد : « وَالَّذيِنَ لا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَاذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِراما » . 25 : 72 ( فرقان ، 72 ) « و كسانى كه گواهى دروغ ندهند و چون بر بيهوده و ناپسند بگذرند بزرگوارانه مىگذرند » . و همچنين گفتار پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم : « شاهد الزّور كعابد الوثن » « شاهد دروغ مانند بتپرست است » . و بر ذم سوگند دروغ قول رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم دلالت دارد : « تاجران فاجرند » پرسيدند : يا رسول اللَّه ، مگر نه اين است كه خداوند خريد و فروش را حلال كرده ؟ فرمود : « آرى و ليكن سوگند مىخورند و گناهكار مىشوند ، و دروغ مىگويند » . و فرمود : « سه كسند كه روز قيامت خداوند با آنها سخن نگويد و به آنها ننگرد و آنها را پاك نگرداند : كسى كه با بخشش خود منّت گذارد ، و كسى كه قسم دروغ خورد كه جنس خود را بيشتر از قيمت واقعى خريده است ، و كسى كه جامهء خويش [ از روى تكبّر ] چندان دراز كند كه وقتى راه رود به زمين برسد » . و فرمود : « هيچ كس به خدا سوگند نمىخورد كه در آن به قدر بال پشه اى [ خلاف واقع ] داخل كند ، مگر آنكه نقطه اى سياه تا روز قيامت در دلش خواهد بود » . و فرمود : « سه كسند كه خداوند آنان را دشمن دارد : تاجر يا فروشنده اى كه بسيار قسم خورد ، و فقير متكبّر ، و بخيل منّت گذار » . و بر ذم خلف وعده اين سخن پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم دلالت دارد كه : « هر كه به خدا و آخرت ايمان دارد چون وعده دهد بايد به آن وفا كند » . و نيز قول امام صادق